«اولوشوم» آدلی فلسفه- سوسیولوژی دوشرگه­سی ایشه باشلادی. اولوشوم سیته­سی آذربایجان تورکجه­سینده فلسفه، سوسیولوژی و بیر سیرا باشقا قونولاردا اولان یازی­لاری اوخوجولارلا پایلاشیر. اولوشوم سیته­سی­نین فرقلی باشلیقلاری واردیر و هر باشلیغا اویغون یازیلاری آردیجیللیقلا یاییملایاجاقدیر.  سیته­ده فرقلی دوشونجه­لره یئر وئریله­جک.  سیته یؤنتمن­لییی دوشونجه­ اؤزگورلویونه ایناناراق، هر تور(نوع) ساغلام  و حاشیه­دن اوزاق دارتیشما موثبت قارشیلاییر.

سراج‌الدين اورموي

ان مشهور اثري «نورلارين دوغوش‌لاري»دير، بو کيتابين منطقه داير حيصه‌سي‌نين قاهره‌ده خديويه کيتابخاناسيندا ساخلانيلان اليازماسي سراج‌الدين‌اورموي‌نين ساغليغيندا 1278جي ايلين اييول آييندا قونيا شهرينده خطاط اسماعيل‌ابن‌خليل طرفيندن کؤچورولوب تاماملانيب. آذربايجان فيلسوفونون بو کيتابي‌نين همين حصه‌سي قطب‌الدين‌رازي‌نين اونا يازديغي شرحله بيرليکده تبريز، ايستانبول و تهران‌دا مختلف ايل‌لرده چاپ ائديليب.

نيچه: زردوشت بئله دئدی

چـئـويـرمـن: آيـبـنـيـز عـبـاسـووا

هـامی‌نـيـن و هئـچ کـيـمـين کيـتابی

آلمان فيلسوف‌لاري بو اثری «سئچيلميش اينسان‌لارين بيبليياسی» حساب ائدير. نيچه‌نين طلبه‌سی، مشهور فيلسوف پئتئر گاست اونو مقدس کيتاب‌لارين اَن مقدسی سايير، «زردوشت»ون سطير بَه‌سطير شرح اولوناجاغی گونون اوزاقدا اولماديغينی سؤيله‌يير. نيچه ايرثينه بير عصر سونرا مراجعت ائتميش آذربايجان ادبياتيندان بو شرحی گؤزله‌مک هله‌ليک چتين اولسا دا، سون ايل‌لر اونون ياراديجيليغينا ماراق مقايسه اولونماز درجه‌ده آرتميشدير.

بو دیرلی کتابی الده ائتمک اوچون تیکلایین.

آیدا بیات/موگه توسون- اليف جنگيز

تـاریخ‌ده قـــادیــن فـیــلـــســوف‌لار

ايلک دؤنه تک تانريلي دين‌لر اورتايا قويدوغو سيمگه‌لرله قادين‌لاري بيلگه‌ليیين ديشيندا بوراخميش و «تانری، ساده‌جه ارکک‌لرله عهد باغلار، ساده‌جه ارکک‌لر تانري ايله اينسان‌لار آراسيندا واسطه اولابيلر» دئييلميشدير. عيني شئي «باتي فلسفه‌سي»نين سيمگه‌لر سيستئمي‌نين قورولماسيندا دا گئچرليدير. بورادا قادين‌لار دئمك اولار کی، هئچ سؤز قونوسو اولمازلار.

تورک دیل قورومونون یایینلادیغی «فلسفه سؤزلویو»نون ایکی آماجی واردیر: بیرینجی، فلسفی تئرمین‌لرین تورکجه قارشیلیغینی بولماق، ایکینجی، بو تئرمین‌لرین قیساجا تانیمینی وئرمک.

بو دیرلی کتابی ائندیرمک اوچون تیکلایین.

«فروید»ا مکتوب

آلبئرت ائنیشتئین‌ین زیگموند فرویدا یازدیغی مکتوب

سیزده حقیقتی الده ائتمک هوسینین باشقا هوس‌لره نئجه غالب گلدییی تعجب‌لنمه‌لی بیر شئی‌دیر. سیز، انسان روحوندا ساواش و یوخ ائتمک غریزه‌لری‌نین، یاشاماق و سئوگی گوجو ایله نئجه قایناییب، قاریشدیغینی چوخ گؤزل بیر شکیل‌ده آچیقلاییرسینیز. آنجاق، بو دیرلی و ایناندیریجی آچیقلامالارینیزدان بیر بؤیوک هدفه چاتماق هوسی ده اورتایا چیخیر: «انسان‌ین بوتون ایچ و خارج ساواش‌لاردان خلاص اولماسی».

İng.    Liberalizm

Fr.          libéralisme

Alm.           Liberalismus

 ایستر اقتصاد فلسفه‌سينده، ایسترسه ده سياست فلسفه‌سينده دؤولت، توپلوم و فرد آراسينداکي بوتون ايليشکي‌لرده فردين حق و اؤزگورلوک‌لريني مطرح ائدن و هر فردين وجدان، اينانج و دوشونجه اؤزگورلویونون تانينماسي‌نین واجب اولدوغونو ساوونان اقتصادی و سياسال مکتبه ليبئراليزم دئییلير.

 آغالار محمداوو

هئیدگئر: ديلين اؤزو - ديلدير!

ائسکيمولاردا قارين، عرب‌لرده دَوَه‌نين جوربه‌جور آدلاري‌نين اولماسي کيمي، بيزيم ديليميزده ده، پالچيغين بير نئچه آدي وار: زيغ، لئهمه، ليغ، قاراما، باتداق، پالچيق... هاميسي دا دوغما آنا ديليميزده. بيز، توتاليم، عرب دَوَه‌لري‌نين آدلاريني ترجمه ائتمه‌يه سؤز تاپا بيلمه‌ديیيميز کيمي، شيرين سويا، ياغيشا حسرت قالميش عربلر ده بيزيم نؤوع به نؤوع  «پالچيق»لاريميزي ترجمه ائده بيلمزلر.

سوسن نواده رضی، ف. فرزین

چئشیدلی دوشونجه‌لرین سونولماسی گره‌کلی و اؤنملی‌دیر

لاکین هر کیمسه سؤزونو یئریتمک ایسته‌ینده، توپلوم فاجعه‌یه اوغراییر

کولتور باشلی- باشینا یارانا بیلمه‌ییب، انسان‌سیز یاشاییشینا دوام ائده‌بیلمز. تاریخین أن پارلاق مدنیت و کولتورلری‌نین دیرچه‌لیش ویاخود ائنمه‌سی بو ادعایا قول چکیر. هر کولتورون قوام و گلیشمه‌سی، توپلومون ایره‌لی‌له‌مه و ائتگی‌سیله معنا تاپیب یوروملانا بیلر. کولتورو، انسانی- کوتله‌وی عنعنه‌لر، عادت‌لر، اینام‌لار و دوشونوش‌لرین عینی توپلولوغو کیمی وارسایساق(فرض ائتسک)، بو نکته‌یه واراریق کی، توپلومون ایره‌لی‌له‌مه‌سی و ائتگی‌سیله بیرلیکده کولتورده دییشیلیر و بو دییشیلمه یئنی دوشونوش‌لرین دوغماسینا سبب اولور و نهایت انسانین اؤیره‌نیمی ایله سونوجلانیر. بو پروسه ایسه، او توپلومون فکرسل – اکونومیک ایره‌لی‌له‌مه‌سیله یاناشی دوام ائدیر.

رامین جبارلی

دونیایا شفق‌لر کیمی تانریم سپه‌لنمیش

حــروفـیـلـیـک و عـمـادالـدیـن نسـیمـی اوزریـنه

حروفیلیک اولاراق بیلینن اینانج آخیمینی ایکی اساس خصوصیت اساسیندا دیرلندیرمک لازیمدیر: باطینی لیک(esoterism) و حرفلر. حرفلردن دینی آنلام چیخاران هر اینانج آخیمی حروفیلیک ایله ایلگیلی اولمادیغی کیمی، باطینی خصوصیتلی اینانجلارین هامیسی دا حرفلرله ارتباطدا اولمازلار. حرفلردن و رقملردن آنلام چیخارماق قدیم دؤورلرده، چوخلو کولتورلرده(فرهنگ)وارییمیش. بیر سیرالاری نین دوشونجه سینه گؤره، یازی نین تاریخی ایله باشلامیشدیر.